Ordu Görsel Sanatlar Tarihi

Tartışma 'Ordu' içinde başlatan Gülcan, 9 Şub 2009.

  1. Gülcan

    Gülcan Yönetici Yönetim Ekibi

    Görsel Sanatlar Tarihi


    Ordu ilini resim sanatıyla bağı çok eskilere dayanır. İnsanların duygu düşünce izlenimlerini dışa vurmanın en etkili yollarından biri olan Resim sanatı yetenekli insanlarımızın fırçasından kaleminden bizlere yıllar öncesine ait duygu düşünce ve izlenimleri aktarması bakımında çok önemlidir. Resim sanatının salt bireysel kendini ifade etmesi yönü dışında toplumsal yaşantının günümüze geleceğe aktarılmasında bir belge niteliği de taşımaktadır. Eserin yapılmış olduğu zaman mekân ve kültürel yapı hakkında bizlere ışık tutması bakımından her zaman resim sanatı milli kültürün gelecek nesillere aktarılmasında hep öncelikli sanat dalları arasında görülmüştür.
    Ordu ilinin Resim Sanatıyla olan bağı birçok ili kıskandıracak derecede köklüdür.
    Bu tarih sadece Ordu ili resim sanatının en eskisi değil aynı zamanda Türk resim sanatı içinde önemli 1757'de Ünye'de doğan ve Hattat olarak Osmanlı Sarayında Hattatlık yapan Hattat Mustafa Rakım Efendidir. Öyle ki Onun hat sanatı konusundaki namı tartışmasızdır ve Türk Hat sanatında bir milat bir inkılâp kabul edilir bütün sanat tarihinde ama dahası onun Türk Resim sanatında ilk batılı anlamda resim yapan büyük bir ressam olasıdır. Mustafa Râkım Efendi'nin elinden çıkan kuş (papağan) resmi Türk Resim Sanatının Batılı anlamda ilk realist resmi olarak kabul edilir. Ayrıca büyük sanatkâr Hattat Mustafa Râkım, Osmanlı Padişahı Sultan 3.Selim'in tahta çıktığını gösteren tablo yapmıştır.
    Mustafa Rakım Hat Sanatını kendisi gibi hattat olan ağabeyi İsmail Zühtü Efendi'den öğrenmiştir. Büyük sanatkârın eserlerini inceleyen sanat tarihçilerinin genel kanısı figürüst ressam olması harflerin tenâsübü yanında, yazının terkibinde (kompozisyon, istif) de başarı sağlamasına yardımcı olmuştur.
    Büyük sanatkarla ilgili birçok iltifat vardır sanatını ifade eden ama en güzeli: I.Hakkı BALTACIOĞLU şu sözüdür.
    “ Bir Sinan Türk mimarlığında, bir Michelange heykeltıraşlıkta ne yapmışsa daha çoğunu Râkım yazıda yapmıştır.”
    Ordulu bir büyük sanatkâr ise Hattat Mustafa Rakımın ağabeyi aynı zamanda hocası olan İSMAİL ZÜHDÜ EFENDİ dir. Hat sanatı dışında onunda eserlerinde resim sanatının izleri görülmekte ve Türk hat ve resim sanatının eşsiz eserleri arasında yer almış ve o nadide eserleri günümüze kadar korunarak ulaşmıştır. İsmail Zühdü Efendi'nin 'leylek besmele' olarak bilinen levhası, resme benzer hatların en önemlilerinden biridir. İslamiyet'in insan resmi çizimini yasakladığına inanılmasıyla, bazı hattatlar istiflerini resim şekline sokarak yazmışlardır. İsmail Zühdü'nün döneminin çiçekli tezhibiyle çerçevelenen ve içerisinde Kâbe'nin bir tasvirinin de yer aldığı bu çok önemli levhası şimdi Topkapı Sarayı Müzesi'nde saklanıyor.
    Ordulu bir diğer sanatkâr bir büyük usta ise MEHMET RIFAT ATAOĞLU' dur.
    On parmağında on marifet olarak yaşadığı dönemde tanımlanan eğitimci ATAOĞLU, Güzel sanatların her dalında birbirinden eşsiz eserler bırakmıştır bizlere. Ordu Resim sanatında önemli bir yere sahip olan Ressam Mehmet Rıfat ATAOĞLU hat, kakma ustası şair ve musikişinas gibi çok yönlü bir sanatkârdır. Hayatını ve eserlerini bizlere ulaşmasını “Dedem Mehmet Rıfat ” isimli bir kitapta toplayarak Ordu ilinin resim sanatına ışık tutan önemli bir kaynak eser olarak ta kabul edilebilecek Uğurcan ATAOĞLU tarafından dedesi atfen çıkarmıştır.
    1885–1937 yılları arasında yaşamış olan ATAOĞLU, Ordu ilinde resim sevgisini öğrencilerine aşılayarak yetenekli birçok kişinin resim sanatına kazandırılmasında en önemli isimlerin başında gelir. Atatürk'ün Ordu ilini ziyaretleri anısına 19 Eylül 1924 tarihinde altınla işlediği bir baston yaparak Atatürk'e armağan etmiş iltifatlarına mazhar olmuşlardır.
    Birçok yağlıboya eseri dostlarında ve ailesinde özel koleksiyonda mevcuttur. Portrelerindeki realizm ve peyzajlarındaki izlenimcilik etkisi renk kullanımı ve kompozisyon kurgusuyla eserleri günümüze sanatı hakkında sağlam bilgiler vermektedir.1933 tarihli denizden Ordu görünümü “Güzel Ordu” isimli tablosu hem tarihsel bir belge hem de panoramik iyi bir peyzaj örneğidir.
    1941 yılında Ressam Refia EDREN Kültür Bakanlığının “Yurt Gezileri” kapsamında Ordu iline görevlendirilmiş “Resim Sanatı” konulu bir konferans vermiş ve Ordu ili ile ilgili yaptığı sekiz adet yağlıboya çalışmasını Ordu Halkevinde sergilemiştir.
    Ordu'da ilk sayılabilecek bir başka sergi ise 1 Eylül 1948 yılında açılan sergi Ordu Halkevi binasında izleyicilerin beğenisine sunuldu. Sergi Güzel Sanatlar öğrencisi genç ve gelecek vadeden Ali ÜSTÜNTAŞ' a aitti ve çok beğeni topladı. Sergiyi gezenlerin düşüncelerini yazdığı izlenim defteri o yıllara ait insanların sanatkâr ve eserleri hakkında yazılmış birbirinden değerli birçok yazıyı içermektedir. Ordu peyzajları yanı sıra modern resim sanatının en güzel örneklerinin sunulduğu sergi kişisel sergi olarak Ordu'lu bir ressama ait olması bakımından başka bir ilk olmuştur. Yapmış olduğu çalışmalar ailesinin ve yakın dostlarında özel koleksiyonlarında bulunmaktadır. Ali ÜSTÜNTAŞ aynı zamanda bir sinema sanatçısı olarak ta Türk Sinema tarihinde başarılı filmlerle isim yapmıştır. Çok yönlü sanat zekâsıyla herkesi kendine hayran bırakan eserler üretmiş ancak sanatının ve hayatının baharında 1960 yılında hayatını kaybetmiştir.
    Ordu ilinde Resim sanatına emek vermiş ve birçok esere imza atmış önemli isimlerden biride Ahmet Ziya ÇİZENEL' dir. İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi mezunu ÇİZENEL, 1950 li yıllarda Ordu Lisesinde Resim öğretmenliği yapmış birçok gence resim sevgisi aşılamıştır. Ordu iline ait birçok yağlıboya resmi çalışmıştır. Günümüzde bazı çalışmaları; Devlet Güzel Sanatlar Galerisi, Halk Eğitim Müdürlüğü ve Ticaret Sanayi Odasında mevcuttur. Ordulu ünlü simaların Portrelerini ve İlin kültürel yaşantısı hakkında bilgiler sunmaktadır günümüze kalan resimleri.
    Yine Ordu ilinde Resim sanatına büyük katkıları olan sanatkârlardan bir diğeri ise O. Adnan KOCABAY' dır. Güzel Sanatlar mezunu olan KOCABAY, Ordu ilini önemli simalarını portreleri ve Ordu konulu eseler vermiştir. En öneli eserlerinden biri Ordu Müzesindeki Atatürk Portresidir. Sanatçıya ait bazı eserler özel koleksiyonlarda ve Devlet Güzel Sanatlar Galeri arşivinde bulunmaktadır. KOCABAY 1945 yıllarda Fotoğraf sanatıyla ilgilenmiş ve siyah beyaz baskıları renklendirme çalışmaları yaptığı da bilinmektedir.
    Ordulu ressamların en üretkenlerinden biride Ressam Mehmet Rıfat ATAOĞLU' nun öğretmenliğini yaptığı Dursun UZMAN' dır. Resim öğretmeni ATAOĞLU tarafından yağlıboya çalışmalarına yönlendirilen Dursun UZMAN, Ordu iliyle ilgili yüzlerce tabloya imza atmıştır. Renk kullanımı seçtiği konular ve kompozisyon kurgusuyla çok başarılı eserler bırakmıştır bizlere. Hayatı boyunca resme tutkuyla bağlanan sanatçı dört kişisel, on karma sergiye katılmıştır. Bir süre kendi atölyesinde ve ORSEV' de resim kursları vermiştir. Ordu ilini adım adım resimleyen ressam, resim sanatına olan tutkusunu ömrünün son günlerine kadar sürdürmüş, ölümünden sonra resimlerinin birçoğu çocukları tarafından Ordu Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi'ne bağışlanmıştır. Resimlerinin bakımı yapıldıktan sonra OBKT fuayesinde eserleri satışa sunulmuş ve elde edilen gelirle ve ailenin maddi katkılarıyla Güzel Sanatlar Lisesinde bir atölye yapımı için bağışlanmıştır. Bugün “Dursun Uzman Resim Atölyesi” Ordu'nun genç yeteneklerinin yetişmesinde katkı sunmaya devam etmektedir.
    1985 yılında Kültür Bakanlığının isteği üzerine ünlülerin ressamı olarak bilinen Rahmi PEHLİVANLIOĞLU Ordu ilinin doğal ve kültürel yapısını ele alan resim çalışmaları yapmış ve Kültür Bakanlığına teslim etmiştir.
    Ordu Resim sanatının gelişimine katkıda bulunanlardan biride Talip SEZER' dir. Ordu Devlet Güzel Sanatlar Galerisi müdürlüğü yapmış olan SEZER Güzel Sanatlar mezunudur. Çalışmaları dışında Ordu ilinin Resim sanatına bakışına olumlu birçok çalışmada hizmeti geçmiştir.


    Güzel Sanatlar kapsamına giren diğer bir sanat dalı ise Fotoğraf Sanatı'dır. Ordu ilinde Fotoğraf sanatının tanıtılması, geliştirilmesi ve yaşatılması için çok emek veren ve bugün eserleriyle birlikte isimleri yaşayan Temel UZLU ve Mehmet BALKAN en önemli şahsiyetlerdir.

    Ordu iline ait en eski fotoğrafları onların imzalarını taşımaktadır. Geçmişten günümüze panaromik bir tarihsel süreç onların eselerinde görülebilir. Hem tarihsel bir belge niteliği yanında hem de Fotoğraf Sanatının ilkleri arasında isimlerini unutmamamız gereken önemli sanatkârlardırlar.
    Günümüzde OFSAD kapsamında veya bağımsız Fotoğraf Sanatıyla ilgilenen birçok kişi bulunmaktadır. Sergilerle ve Ulusal Yarışmalarda seslerini duyuran çok başarılı çalışmalar yapmaya devam etmektedirler.
    Ordu ili birçok sanatçı yetiştirmiş birçoğu günümüzde halen önemli eserler üretmekte ve ilde farklı mekânlarda sergilenerek sanatseverlerle buluşturulmaktadır.
    İlde ve Ülkemizde Resim çalışmalarıyla tanınmış ve Resim çalışmalarını sürdüren ressamlarımızdan bazıları şunlardır. Behire TERCAN, Zehra ARAL, Emin ÖZTÜRK, Gülay BİRBEN, Melek ÖZBAY, Ayşegül ONUR, Ahmet Onay AKBAŞ, Erdem ÜNVER, Ünal KUŞ, Alev AKÇAY, Metin Gönül, Sadık KARAMUSTAFA, Onay AKBAŞ, Şükriye DİLMEN ve ismini yazamadığımız birçok ressam Ordu ilinin önemli sanatçılarındandır.
    Ordulu sanatkârların ulusal ve uluslararası camiada bugün tanınmış en önemli simaları ünlü karikatürist Gürbüz Doğan EKŞİOĞLU ve yine Yüksek Mimar ve Karikatür sanatçısı Salih MEMECAN sayılabilir. Fotoğraf sanatında Atlas dergisi fotoğrafçısı Hakan Öğe diğer ünlü bir isimdir ORDU ilinin ismini uluslararası sanat camiasında duyuran.
    Günümüzde Resim çalışmalarını amatör olarak sürdüren birçok kişi ve grup bulunmaktadır. “Sanat Dostları Gurubu , “Beşibiryerde(Döt artı Bir) Gurubu”, ve “GrupArt” bilinenleler arasındadır.
    Bunun dışında Ordu Belediye Konservatuarı Resim kursu ve 2007 yılında resmileşen AZDUR Sanat Kulübü bünyesinde resim çalışmaları yapılmakta ve çalışmalarını sergilerle resim severlere sunmaktadır.
    Yapılan çalışmalar ve il dışından gelen sergiler için Devlet Güzel Sanatlar Galerisi, Orsev salonu, Taşbaşı Kültür Merkezi, Ordu Belediye Karadeniz Tiyatro Fuayesi ve Atatürk Kültür Merkezi Fuayesi olarak gösterilebilir.
    Ordu Belediyesi; uzun yıllardır düzenlediği “Altın Fındık Şenliği” kapsamında birçok resim ve fotoğraf sergisinin
    açılmasına özel bir önem vermiş Görsel Sanatların halka ulaştırılmasında etkin bir görev üstlenmiştir. Ayrıca Ordu Belediyesi; İl genelinde açılan resim sergilerinden eserler satın alarak hem sanatçılara destek vermekte hem de Belediyenin bir koleksiyonu oluşturma çalışmaları yapmaktadır.

    Ordu'da bir başka koleksiyoner ise elinde birçok eski fotoğraf ve ressama ait eserler bulunduran “Ordu Kültür Evi” sahibi ve OFSAD (Ordu Fotoğraf Derneği) kurucusu Mürsel ENGİN'dir. Ordulu birçok fotoğraf ve resim sanatçısının eselerlerinin yanında birçok kültürel değer taşıyan ürünlerin topladığı ve sergilendiği “Ordu Kültür Evi” araştırmacılar için güzel bir ortam sunmaktadır.
    Günümüzde Resim sanatı eğitimi veren Ordu Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi; İl ve ilçelerdeki yetenekli öğrencileri sınavla alarak Sanat Eğitimi ile ilgili bölümlere yönlendirmektedir.
    2000 yılında eğitim- öğretime başlayan Güzel Sanatlar Lisesi, ülkemizin en seçkin üniversitelerinin Sanat Eğitimi Bölümlerine birçok öğrenciyi kazandırarak; Ordu ilinin gelecekteki sanatkârlarının keşfedildiği ve yeteneklerini geliştirdiği en önemli adres durumundadır. İlde ve Türkiye genelindeki birçok ödül kazanarak başarılarını tescillemiştir. Yıllık ortalama 10 yakın Resim sergisi ve organizasyonu gerçekleştirerek Ordu'da tam bir Sanat Merkezi durumundadır.
    İl Merkezindeki bir başka eğitim kurumu ise Bilim Sanat Merkezi'dir. Bilimde ve Güzel Sanatlarda yetenekli çocukların keşfedilip üst eğitim kurumlarına yönlendirmektedir. Birbirinden yetenekli çocukları geleceğe hazırlayan bu seçkin eğitim kurumu; genç yeteneklerin kaybolmaması ve geliştirilmesiyle ilgili yoğun çalışmalar yapmaktadır.
    Ordu il merkezinde amatör olarak Resim çalışmalarını sürdüren iki önemli grup bulunmaktadır. Sanat Dostları Gurubu: 2000 yılından itibaren Resim çalışmalarını Ordu il merkezinde sürdürmektedir.Çoğunluğunu emekli bayanların oluşturduğu Sanat Dortları şu isimlerden oluşmaktadır.Meral Güldaş, Güler Aşkan, Ümmühan Gürsoy, Hülya Kuralay, Neşe Ayaşlı, Ömür Odabaşı, Sebahat Özyılmaz ve Hülya Bilir isimlerinden oluşmaktadır. Resim çalışmalarını günümüzde de sürdürmektedir.
    Beşibiryerde Resim Gurubu: Çalışmalarına 2002 yılında başlayan amatör resim topluluğu Huriye Gül, Nurşen Duman, Aysel Güney ve Ayşegül Bacınoğlu'nun bir araya gelmesiyle oluşturulmuştur.
    Günümüzde çalışmalarına devam etmektedir.
    Bunların dışında Ordu ilinde resim sanatının yaşatılması, geliştirilmesi ve teşvik edilmesi amacıyla özellikle; “Ordu Valiliği”, “İl Milli Eğitim Müdürlüğü”, “Ordu Belediyesi” dışında “Ordu Sanat Evi” (Orsev), “Mimarlar Odası” gibi sivil toplum kuruluşları yarışmalar düzenleyerek Görsel Sanatların gelişiminde önemli bir katkılar sunmaktadırlar.
    Ordu ili Görsel Sanatlar (Resim-Heykel- Fotoğraf- Karikatür)
    Yıllık Ortalama Sergi Sayıları
    Devlet Güzel
    Sanatlar Galerisi
    Orsev
    Salonu
    Taşbaşı
    Kültür Merkezi
    Ordu Belediye
    Karadeniz
    Tiyatro Fuayesi
    Atatürk Kültür
    Merkezi Fuayesi
    Açık Hava
    Sokak Sergisi
    Okul ve Diğer
    Mekanlar
    10–12 5–6 2–3 3–4 2–3 5–6 8–10 Birçok Güzel Sanatlar Akademisinde öğretim görevlisi olarak görev yapan Ressam, Grafiker, Mimar ve Fotoğraf Sanatçısı ve ismini zikredemediğimiz sanatkâr Ordu ilinin gurur tablosunda yer alır.

    ordu ili kültür ve turizm müdürlüğü
     
  2. 'sulh'

    'sulh' Yeni Üye

    mrb artvin ve ordudaki tarihi ahşap evler hakkında çalışma yapıyorum ordunun tarihi ahşap evleri hakkında bilginiz varmı?internette bulamadım sizin ordu ile ilgili metinlerinizi görünce sormak istedim yardımcı olursanız sevinirim rahatsız ettiysem şimdiden özür dilerim.
     
  3. Gülcan

    Gülcan Yönetici Yönetim Ekibi

    Merhaba 'sulh' foruma hoş geldin.. paylaşmış olduğumuz bilgiler bizimde netten :)
    keşke yardımcı olabilseydim ..araştırmalarını bence sadece netten değil de büyük kütüphanelerden yapmanı önerebilirim sana kolay gelsinn..
     

Bu Sayfayı Paylaş