Bolu Dörtdivan Sosyal Yapı ve oyunlar

Tartışma 'Bolu' içinde başlatan Gülcan, 13 Nis 2009.

  1. Gülcan

    Gülcan Yönetici Yönetim Ekibi

    Dörtdivan Sosyal Yapı ve oyunlar


    İlçe halkı genelde Türkmen dir. Aralarındaki her türlü sosyal ilişkiler çok canlı ve sıkı bir bağlılık arz etmektedir. Örneğin; gerek ilçe merkezinde gerekse köylerde yapılan düğün, nişan ve cenaze törenleri çok büyük bir kalabalıkla yapılmaktadır. İlçe halkının çoğu köylerde oturmakta olup, tarım,orman ve hayvancılıkla uğraşmaktadır.İlçemizde her cuma ve günü, dörtdivan merkezde kurulan pazarlar ile çevre köylerimizdeki halkımız alış veriş ihtiyaçlarını gidermektedirler. Önceleri vasıta sayılarının fazla olmadığından halkımız cip'lerle daha sonraları traktörlerle (servis aracı şeklinde) cuma günü dörtdivan merkeze inerek alış veriş, meyve, sebze ihtiyaçlarını giderirlerdi. O nedenle her cuma küçük çocuklar için bayram havasında geçerdi. Zaman içinde vasıta sayısının artması ve dörtdivan merkezin gelişmesi alış veriş merkezlerinin açılmasıyla cuma pazarının eski etkinliği fazla kalmamıştır.
    Ayrıca bizim küçüklüğümüzde köy köy, yayla yayla dolaşan "ÇERÇİCİ" adı verilen seyyar bakkallar vardı. Halkımız ihtiyaçlarını buradan da karşılayabilirlerdi. Bu gelenek halen devam ettirilmektedir. Fakat eşek ve atların, sandıkların yerini günümüzün modern arabaları almıştır. Çerçicilerin en kıdemlisi Ceddük Yusuf amcadır, halen bu mesleği icra etmektedir. (Allah uzun ömür versin)
    Bunlarla birlikte İlçemiz panayırları (Mayha) ile de meşhurdur. Panayır denince çoğumuzun aklına köfter, cevizli helva "bazıları buna şak şak helvası da der" ve kaz etleri gelir. İlçemizde İl encümen meclisi tarafında karaları alınarak yılda 2 defa ve Eylül ayı içerisinde olmak üzere birer günlük aralar ile cuma günleri panayır kurulur. Panayırlarda cuma pazarlarından farklı olarak eğlence amaçlı luna park araçlarıda (atlı karınca, dönme dolap gibi) ilçemize getirilir. Panayırla ilçe yaşantısına büyük canlılıklar getirir.
    İlçemizdeki gibi çevre ilçelerdede (Yeniçağa, Gerede) bizim panayırları takiben panayırlar yapılmaktadır. Dörtdivan panayırından sonra diğer ilçelerde de iki defa olmak üzere panayırlar kurulur.Dörtdivanda kurulan ilk panayırdan sonra ikincisi olan son panayır ise 15 gün sonra tekrarlanır.


    Dörtdivan Horak Oyunu
    Bir toplumu diğer toplumlardan ayıran faktör kültürdür. Sözlükler kültürü "Bir topluluğun tinsel özelliğini, duyuş ve düşünüş birliğini meydana getiren gelenek halindeki her türlü yaşayış, düşünce ve sanat varlıklarının tümü" olarak tarif eder. Dörtdivan'ın kültürünü araştırmaya başladığımızda çocukken oynadığımız oyunların çok önemli bir yer tuttuğunu farkettik. Bazıları unutulan, bazıları da günümüzde halen oynanan bu oyunları tek tek ele alıp, tarihçesi, oynanışı ve kuralları ile yazılı hale getirip, gelecek nesillere aktarmayı kendimize bir görev bildik. HORAK OYUNU Oyun en az ikişer kişilik iki takım halinde oynanır. Oyun için gerekli olan malzeme: 1-Horak (5-10 cm boyunda 3-5 cm çapında ucu topaç gibi yontulmuş ağaç) 2- Sopa ( Horak'a vurmak için 3-7 cm çapında, 50-100 cm uzunluğunda ) 3- Tahta (15-30 cm genişliğinde, 50-100 cm boyunda, muhtelif kalınlıkta) Oyun oynanacak alan seçilir. Tahtanın bir ucunun altına taş konularak yükseltilir. Diğer ucu yerde kalır. Böylece rampa elde edilmiş olur. Horak bu rampanın ucuna konur. İki takımdan birisi vurucu, diğeri tutucu olur. Tutucu olan takım horağın konulduğu rampanın karşısında ( rampanın yaklaşık 8-10 metre önüne) çizilen çizgiden sonra istedikleri yerde dururlar. Vuran takımda kaç oyuncu varsa her biri sırayla horak'a vurur. Tutucular horağı yere düşmeden tutmaya çalışırlar. Tutulan her horak, tutanlar için sayı, tutulamayan horaklar ise atıcılar için sayı olur. Vurucu rampanın kenarına gelerek sopayla horağa hızla vurur. Horak daha önceden çizilen çizgiyi geçmişse sayı karşı takımın olur. Vuruculardaki her oyuncu horağa birer defa vurduktan sonra yer değiştirilir. Vurucular tutucu, Tutucular da vurucu olur. Oyun 3 yada 5 defa yer değiştirilerek oynanır. 3 yada 5 defada alınan sayıların toplamına göre en çok sayıyı alan taraf galip gelmiş olur. Yöremizde bu oyun 14-25 yaş arası genç kızlar ve gelinler tarafından oynanır. Bu oyunla ilgili belli köylerde (Kadılar, Çardak; Çalköy) Horak Mayhası adı altında eğlenceler düzenlenir. Eylül ve Ekim aylarında yukarıda sayılan köylerde düzenlenen mayhalara (Panayır) çevre köylerden takımlar gelir. Köy takımları arasında horak müsabakaları yapılır. Bu müsabakalarda galip gelen takımlara mağluplar tarafından yemek ikram edilir. Yemek bütün takımlarla birlikte yenir. Bu oyun için kurulan mayhada(Panayır) ihtiyaçları olanlar alış-veriş yapma imkanı bulurlar Birbirleriyle tanışıp kaynaşırlar. Yeni dostlukların temeli atılır. Yakın zamana (1970'li yıllara) kadar oynanan bu oyun, kurulan panayırlar günümüzde unutulmaya yüz tutmuştur.
    Dörtdivanhaber com


     

Bu Sayfayı Paylaş