Samsun Kültür - Folklor - El Sanatları

Tartışma 'Samsun' içinde başlatan Gülcan, 8 Şub 2009.

  1. Gülcan

    Gülcan Moryağmur Yönetici Yönetim Ekibi

    Kültür - Folklor - El Sanatları

    SAMSUN [FONT=Arial, helvetica][FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]KÜLTÜR-FOKLOR EL SANATLARI [/FONT][/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]T[/FONT]aşınmaz Kültür Varlıkları
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Tümülüs-Höyük ve Antik Yerleşim Alanları[/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif] - Cedit Mahallesi (Amisos) II.ve III. Derece arkeolojik sit alanı.[​IMG]
    - Kılıçdede Mahallesi'ndeki Dündartepe (Öksürük Tepe) I. ve II. Derece arkeolojik sit alanı.
    - Hasköy'deki Tontepe tümülüsleri II. Derece arkeolojik sit alanı.
    - İlkadım Beldesi'ndeki Baruthane tümülüsleri I. derece arkeolojik sit alanı.
    - Büyük Kolpınar tümülüsü I. derece sit alanı
    - Samsun'un batısındaki Küplüce köyünde yer alan Dedeüstü tepesi Demir Çağı Helenistik Roma ve Antik Çağı
    - Küplüce köyündeki Bağtepe İlk ve Orta Tunç Çağı
    · Ahulu köyündeki Göktepe İlk ve Orta Tunç Çağı, demir Çağı
    - Çatmaoluk ile Kulacadağ köyleri arasında Akalan Kalesi Demir Çağı
    - Başalan köyündeki Diklimtepe İlk ve Orta Tunç Çağı
    - Alanlı köyündeki Kümbettepe İlk ve Orta Tunç Çağı, ayrıca Helenistik ve Türk İslam Devirlerine ait çanak, çömlek buluntuları.
    - Büyükoyumca köyündeki Sazak Helenistik Çağ yerleşmesi.
    [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Dini ve Kültürel Yapılar[/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif] Büyük Cami Ulu Cami, Hamidiye Camii, Valide Camii gibi çeşitli adları da vardır. 9 Eylül 1884'te Batumlu Hacı Ali tarafından yaptırılmış, Sultan Abdülaziz'in annesi tarafından onarımı yapılmıştır. Büyük avlu içinde yer alan cami, kesme taştan yapılmış çifte minarelidir. Çifte minaresi tek şerefelidir. Samsun'un en büyük camisidir. [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Yalı Camii Buğday Pazarı'ndadır. 1312 yılında Sadık Bin Abdullah tarafından yaptırılmıştır. [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Pazar Camii Pazar Mahallesi'nde Hazinedar Zade Süleyman Paşa vakıf ve hayratındandır. 14. yy. İlhamlı yapısıdır. [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Kale Camii Kuyumcular Çarşısı'ndadır. M. 1314'te İlhanlı Valisi Emir Timurtaş Paşa adına yaptırılmıştır. Onarımlarla mescide dönüştürülmüştür.[/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif] İsa Baba (Ese Baba) Camii ve Türbesi Cedit Mahallesi'ndedir. 15. yy. da yapılan ilk yapı özgün biçimi ile günümüze ulaşamamıştır. Kare planlı küçük bir mescit ve türbeden oluşan yapı 1895'te onarılmış, 1975-1976'daki son onarımda ise cami ve türbeye dönüştürülmüştür. [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Şeyh Seyyid Kudbettin Camii ve Türbesi Caminin yapıldığı tarih belli değildir. Şeyh Kudbettin tarafından yaptırılmıştır. Cami ile türbe bitişiktir. Dikdörtgen planlı cami, ahşap çatıyla örtülüdür. [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Şeyh Seyyid Kutbettin büyük İslam alimi ve mücahidlerindendir. Abdulkadir-i Geylani (M. 1078-1166) hazretlerinin torunu olup babası Muhyiddir'dir. Eski tarihle 722 yılı Sefer ayının 15'i günü (M. 1322) ölmüş ve buraya gömülmüştür.[/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif] Kılıçdere Camii ve Türbesi Kılıçdede Camii, Kılıçdede Mahallesi'nde eski caminin yıkılmasından sonra yapılmış yeni bir camidir. [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Türbe; caminin mihrap tarafındaki bahçede ağaçlar arasında üstü açık, etrafı beton ve mozaikle çevrilmiş büyük bir mezardır. Kılıçdede'nin Şeyh Seyyid Kudbettin ve İsa Baba ile beraber geldikleri 1078-1116 tarihleri arsında Selçuklu savaşlarında bulundukları ve şehit oldukları söylenmektedir. Mezarın baş tarafında "Fatiha Kılıç Dede burada medfundur." Yazılıdır. Halk tarafından ziyaret edilen murat yerlerindendir. [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]İtalyan Katolik Kilisesi Ulugazi Mahallesi'nde yer almaktadır. 1846 yılında yapılmıştır. Bina kargir olarak iki katlı inşa edilmiştir. [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Süleyman Paşa Medresesi Saathane yakınındadır. Binanın vakıf tarihi 1813'tür. At nalı şeklinde bir plana sahip, yığma tuğladan inşa edilmiş iki katlı bir yapıdır. [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Taşhan Ali Paşa Vakfı'na ait bu yapı Pazar Mahallesinde Buğday Pazarı İskele Caddesi üzerindedir. 17.yy.'ın sonlarına doğru inşa edilen yapı iki katlı, dikdörtgen planlıdır. [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Belediye Sarayı Pazar Mahallesi'nde yer alan bina Gabilizade Necip Bey tarafından 1913-1915 yılları arasında yaptırılmıştır. Dış yüzü Ünye taşı ile kaplanmış olan bu yapı, taş yontma ve süsleme sanatının en güzel örneklerinden birisidir.[/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif] Samsun Evlerinin Mimari Özellikleri[/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif] [​IMG]Genellikle zemin üzeri iki katlı olan binaların dış cephesi yığma tuğladan (bazı büyük yapılar taştan) iç bölmeleri bağdadi olarak yapılmıştır. İkinci katta bir çıkma mevcuttur. Çıkma, bazı yapılarda iki adet (bazen dört) ahşap veya taş direkle taşınmakta, bazı yapılarda demir çubuklarla desteklenmektedir. Kırma çatısı alaturka kiremitle örtülü, saçak altları ahşaptır. İç mekanda ortada bir sofa yer almakta, diğer odalar bu sofaya açılmaktadır. Taban ve tavan ahşap malzemelidir.[/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif] Heykeller[/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif] Onur Anıtı: Samsun Belediye Parkı'nda yer almaktadır. Samsun halkı tarafından Avusturyalı Heykeltıraş H. Kriphel'e 1931 tarihinde yaptırılmıştır. Bronzdan yapılmış heykel, kaidesiz 4.75m , kaideli 8.85 m. dir. Büyük bir kaide üzerinde şahlanan bir at üstünde, Atatürk'ü bütün heybeti ile görmek mümkündür. Gururlu bir anlatımla batıya ve çok uzaklara dikilen bakışları azim doludur. Şahlanan atın üzerinde dimdik bir vücut oturmaktadır. Bu oturuşta korkusuzluk ve Türklüğün gücü vardır. Sert çelik bir kol kılıca uzanmıştır. Bu anıt tümüyle Atatürk'ü anlatmış, kuvvetin, azmin, cesaretin ve üstünlüğün simgesi olmuştur. Kaidenin yanlarında iki kabartma ve öteki yanlarında da yazılar vardır. Kabartmanın birinde, iskelede sandalın yanında bulunan kişiler görülmektedir. Bu insanlar, mermi ve cephane taşımaktadır. Arkalarında, bir de top arabasının bulunması, savaş anını canlandırdığını gösterir. Diğer kabartmanın ortasında Atatürk, tüm özellikleri ile dimdik, büyük bir zafer simgesi olarak durmaktadır. Başı halka dönük, halk ile el ele bulunmaktadır. Yanları Türk ulusunun yaşlısı, köylüsü, kentlisi ile doludur. Heykelin kaidesindeki yazılar şöyledir: a) "Vatanda Milli Mücadeleye başlamak için Gazi, 19 Mayıs 1919 tarihinde Samsun'a çıktı." b) "Bu heykel, Samsun Vilayet Halkı tarafından 29 birinci teşrin 1931 tarihinde dikildi." [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]İlkadım Anıtı: İlk İlkadım Anıtı 19 Mayıs 1919'de Atatürk'ün Samsun'a ilk ayak bastığı yerde 19 Mayıs 1969 yılında yapılmıştır. [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Dayanışmayı simgeleyen anıt, Mimar Seçkin Viter tarafından yapılmıştır. [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Halk Müziği [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Samsun halk müziğinde farklı tavırlar görülmektedir. Yörede Doğu Karadeniz, Orta Anadolu ezgi ve sazları kaynaşmıştır. Bağlama ile Karadeniz kemençesi bir aradadır. [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]El Sanatları [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Samsun ilinde il sanatları da, azımsanamayacak konumdadır. Ancak ülkemizde olduğu gibi ilimizde de, el sanatları gelişen teknoloji ve endüstriye mağlup olmuş, böylece geleneksel kültür unsurumuz olan il sanatlarımızın bir kısmı kaybolmuş, yozlaşmış veya değişikliğe uğramıştır. Bütün olumsuzluklara rağmen, varolma savaşı veren el sanatlarınızdan halı, kilim, bez dokumacılığı, taş işçiliği, oya, kunduracılık, bakır işlemeciliği, hasır dokumacılığı, zembil örücülüğü, çorap, kuşak dokumacılığı, ağaç oymacılığı vb. gibi el sanatlarımızın yöremizde tespiti yapılmış bulunmaktadır. Günümüzde de bazı köylerde, yaygın olmamakla birlikte, hala kullanım amacıyla veya ihtiyaç gayesiyle üretimi yapılmaktadır. [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Tiyatro [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Geleneksel tiyatro anlayışından (kukla, karagöz ve ortaoyunu) batılı anlamda tiyatro'ya geçişi değişik zamanlarda görmek ve değerlendirmek mümkündür. Samsun'da tiyatro çalışmaları II. Meşrutiyet ve Cumhuriyet döneminin ilk yıllarında yetişen tiyatrocuların, gezici grupların veya büyük illere İstanbul'dan gönderilen usta tiyatrocuların önderliğinde açılan şube ve buna bağlı olarak da yerel tiyatroların açılmasıyla görülmektedir. Ayrıca 1930'lu yıllarda tüm yurtta faaliyet gösteren Halk Evlerinin faaliyetleri arasında tiyatro çalışmalarına yer verildiği tespitler arasındadır. [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Bütün bunların yanında 1960'lı yıllardan itibaren İstanbul takviyeli tiyatro çalışmaları hız kazanmış, yerel tiyatro kuruluşları, Tatbikat Sahnesi, Oda Tiyatrosu adı altında faaliyetler devam etmiştir. [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Müzeler[/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Atatürk Müzesi: Samsun eski fuar alanı içinde 19 Mayıs Galerisi olarak inşa edilmiş bulunan Atatürk Müzesi, 1 Temmuz 1968 Pazartesi günü ziyarete açılmıştır. Tamamen taş ve renkli mermerle inşa edilen müze binası, anıtsal ve etkili bir görünüme sahiptir. Ön cephesindeki basamaklar ve friz halinde Kurtuluş Savaşı'nı temsil eden kabartmalar binaya hareket kazandırmaktadır. Müzede Atatürk'e ait eserler teşhir edilmektedir. [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Arkeoloji ve Etnografya Müzesi: 1981 yılında Vilayet Eski Müzesi eserlerinin kullanılmasıyla oluşturulan Müze, Samsun'da eski fuar alanında 19 Mayıs 1981 günü ziyarete açılmıştır. Müze, orta salon ve simetrik olarak yapılmış iki yan salondan ibarettir. Orta salonda Amisos kentinde ortaya çıkartılan mozaik teşhir edilmektedir. Bu salondaki en göz alıcı eser olan mozaik taban üzerinde, çeşitli mitolojik sahneler simetrik olarak işlenmiştir.[/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif] Orta salonun sağ tarafında yer alan salonda Samsun ve çevresinde ele geçen kalkolitik, İlk Tunç, Hitit, Helenistik ve Roma dönemlerine ait eserler kronolojik olarak sergilenmektedir. Diğer yan salonda ise Samsun yöresinden müzeye intikal etmiş olan etnografik nitelikli eserler; bindallılar, peşkirler, cepkenler, para ve saat keseleri, el yazması Kur'anlar, süs eşyaları, silahlar, mutfak eşyaları, halı, kilim vb. eşyalar teşhir edilmektedir. Müze bahçesinde Helenistik, Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerine ait eserler sergilenmektedir. [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Gazi Müzesi: Kale Mahallesi'nde, Mecidiye Caddesi üzerinde yer almaktadır. İki katlı bölmeler bağdadi olarak yapılmıştır. [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Atatürk, 19 Mayıs 1919'da Samsun'a geldiği zaman Mıntıka Palas olarak bilinen bu binada kalmıştır. 20-24 Eylül 1928 ve 22 Kasım 1930'da Ulu Önder Atatürk Samsun'a gelişlerinde, Samsun halkı tarafından kendilerine bağışlanan bu binada konaklamışlardır. Bugün müze olarak kullanılan bina da, bir konser salonu ve Atatürk ile ilgili kitapların derlendiği bir özel ihtisas kütüphanesi bulunmaktadır.[/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif] KÜTÜPHANELER [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Ondokuzmayıs İl Halk Kütüphanesi: Samsun'da ilk Kütüphane, büyük kurtarıcımız Mustafa Kemal Atatürk'ün direktiflerine uyularak 29 Ekim 1930 tarihinde "Gazi Kütüphanesi" adı ile açılmıştır. [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Gazi kütüphanesi Atatürk'ün Samsun'a gelişlerinde kaldıkları binanın (bugünkü Gazi Müzesi) birinci katı olup, bu kütüphanenin ilk koleksiyonları, il ve ilçelerdeki medrese ve halkevlerinin kitaplarından oluşturulmuştur. [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]19 Mayıs İl Halk Kütüphanesi ve bağlı birimlerinde toplam 56.366 eser bulunmakta olup, bu eserlerden yılda 126.000 okur yararlanmaktadır. [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Samsun Kültür Merkezi: 1987 yılında inşaatına başlanmıştır. Halen inşaatı devam Kültür Merkezi bittiğinde, ülkemizin beşinci Devlet Opera ve Balesi'nin yanı sıra diğer faaliyetlerin de sergilendiği bir merkez olacaktır.[/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif] İlkadım Kültür Sanat ve Eğitim Merkezi/ 75.yıl Kültür Merkezi: Samsun'un ender tarihi binalarından biri olan ve uzun yıllar askeri hastane olarak hizmet veren bina 1993 yılında Kültür Bakanlığı'na devredilmiş, 1994 yılında restorasyonuna başlanmıştır. Bittiğinde, içinde yer alan birimleriyle ilin kültür hayatına önemli katkılarda bulunacaktır. [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Samsun Milli Fuarı [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Devrin Samsun Valisi Hamdi Ömeroğlu'nun öncülüğünde kurulmuş olup, ilk açılış tarihi 1963 yılıdır. Türkiye'de ikinci milli fuar hüviyetindedir. Merkez ilçede her yıl 1-31 Temmuz tarihleri arasında fuar alanında düzenlenmektedir. Önceleri yurdun çeşitli köşelerinden gelen sanayi ve yatırımcı kuruluşların tanıtım ve pazarlama amacıyla katılımları gerçekleşirken, fuarcılık anlayışının değişmesiyle bu durum daha çok turizm amaçlı fuarcılık anlayışıyla devam etmektedir.
    [/FONT]


    kaynak:samsun il kültür ve türizm müdürlüğü
     
  2. mataracı61

    mataracı61 Moryağmur Moderatör Yönetim Ekibi



    Samsun Mahalli Halk Oyunlarında Kullanılan Müzik
    Aletleri


    Halk Oyunları müziğinde kullanılan müzik aletleri ilçelere göre değişiklik göstermektedir.
    Samsun merkez ilçe : Zurna, davul, bağlama, klarnet, cümbüş,ıklığ.
    Çarşamba : Davul, zurna ve bağlama
    Bafra : Çift davul, çift zurna
    Terme : Davul, zurna, kemençe.
    Havza : Davul, zurna, klarnet, cümbüş.
    VezirköGoogle Page Rankingü : Davul, zurna klarnet, cümbüş
    Kavak : Davul, zurna
    Ladik : Çift klarnet, davul, zurna, bağlama
     
  3. mataracı61

    mataracı61 Moryağmur Moderatör Yönetim Ekibi

    [​IMG]

    Mübadil Oyunları:

    Çuğuş (Zigoş), Ağacanın Fatma, Bilal Ağa, Kabadayı, Kasap, Debreli Hasan,
    Paşa Dudu, Gökteki Yıldızlar, Kamber, Çamaşır Yıkar mısın, Arap Oyunu, Deveci,
    Telgrafın Telleri, Demir Aga, Zirto, Selanik, Kadriyem, Hüseyi Ağa (İseyina),
    Hatice, İsa Bey, Arda Boyu, Hop Hop Birdanem.
    Ülke içi göç hareketleri nedeniyle de oynanan ortak oyunlar da bulunmaktadı
    r.
    Örnekler :
    Dik Horon, Anadolu Çiftetellisi, Kasap, Gürcü Horonu, Üçlü Horon, Horon
    Kurma, Tamzara, Hoş Bilezik, Temur Ağa, dinsel oyunlar (semah) çeşitleri gibi.
    Samsun Mahalli Halk Oyunları
    Samsun mahalli “Halk Oyunları, Halk Müziği, Halk Giysileri ve Halk Türküleri”
    ni araştırıp derlerken şu ilkeden hareket ettik.
    “Binlerce yıldan bu yana Türk tarihinin her safhasında yer alan halk kültürü
    kaynaklarımızı araştırma, halkımızın geleneksel kültür değerlerini ele alarak
    geçmişten geleceğe insanlarımızın sağlam bir köGoogle Page Rankingü kurmasını sağlamak, bu çalı
    şmalarımızı yaparken köken değerlerinden saptırılmaksızın, günümüz bilgi, bilim
    ve teknolojik olanaklarından yararlanılarak ve onları çağdaş bir anlayışla işleyerek
    çok geniş bir repertuara sahip halk kültürü alanında hizmet vermek”.
    Halk Bilimi ile ilgilenenler bilirler ki kültür sınırlarla sınırlandırılamaz. Bu
    nedenle bir Orta Karadeniz kenti olan Samsun’da birkaç tür oyun oynanmaktadır.
    Samsun Mahalli Halk Oyunları yurdumuz coğrafyasında şu genel adlar ve
    gruplar halinde bölgelenmiş türler arasına girer.
    BAR : Kuzey Anadolu’da Kars, Erzurum, Erzincan illerimizin bulunduğu bölgemizde
    toplu olarak ve genellikle düz dizi ya da yarım ay biçiminde, oyuncuların
    birbirlerine tutunarak oynadıkları disiplinli grup oyunlarına BAR denir.(Örneğin ;
    Samsun Mahalli Halk Danslarından Oduncular ve Serhoş Barı)
    HALAY : Orta Anadolu ile Güneydoğu Anadolu’da Çorum, Sivas, Malatya illerimizin
    bulunduğu bölgemizde toplu, düz dizi biçiminde ve oyuncuların birbirlerine
    tutunarak oynadıkları Halk Oyunlarımıza HALAY denir. (Örneğin; Samsun
    Mahalli Halk Danslarından “Ağır Halay, Üç Ayak ve Kaba Ceviz.)
    KARfiILAMA-HORA: Bu isim altındaki oyunlar daha çok Kırklareli, Edirne,
    Tekirdağ, Kocaeli, Sakarya, Çanakkale, Bursa, Bilecik ve Bolu illerimizin bulunduğ
    u Marmara Bölgesinde oynanmaktadır. Karşılama iki kişinin karşılıklı oynadı
    kları oyun biçimidir. Çiftlerin karşılıklı olarak oynamaları ya da grup halinde
    oynamalarıdır. (Örneğin; Samsun Mahalli Halk Danslarından Sağır Perde, fiinanay-
    Kol Bastı).
    HORON-HOROM : Mısır saplarının ve çayır otlarının 10-15 kucak bir araya
    getirilerek dikey durumda yığılıp, tarlada bulunan kabak devekleri ile üst kısmından
    bağlanmasıdır. Başka bir deyişle daire (halka) şeklinde sıkıca bağlanmasıdır.
    Horona başlarken “Horon kuralım” sözü, bir araya toplanalım, sıkıca birbirimi-ze bağlanalım anlamındadır. Bu tür oyunlara Ordu-Giresun-Trabzon ve Rize illerimizi
    kapsamaktadır. Samsun’da da “Düz Horon, Dik Horon, Üçlü Horon ve Gürcü
    Horonu isimli oyunlar oynanmaktadır.
    Muzaffer Sarısözen, Halil Bedii Yönetken ve teknisyen Rıza Yetişen’den oluşan
    grup, 1943 yılında Tokat, Amasya, Samsun, Ordu, Giresun ve Trabzon’a 7.
    derleme gezilerini yapmışlar, Samsun, Giresun ve Ordu’da Karşılama, Kaşıkçı ve
    İmeci havalarını derlemişlerdir.
    Samsun Mahalli Halk Oyunları Oynanış Bakımından Üç Ana Temele Dayanı
    r,
    1. Düz sıra biçiminde,
    2. Yarım ay veya yarım yay biçiminde,
    3. Karşılıklı iki düz sıra biçiminde
    Araştırmalarımızda Samsun Mahalli Halk Oyunlarında daire biçiminde bir oyuna
    rastlanmamıştır.
    Figür bakımından halk oyunlarımızın çok zengin olduğunu söyleyebiliriz.
    Oyunlarımızı figür bakımından incelediğimizde iki ana bölüme ayırmak
    mümkündür.
    Birincisi:
    Ülkemizin her yerinde oynanan oyunlarda görülen ortak figürlerdir.
    Bunları ana başlıkları ile şöyle sıralayabiliriz;
    1. Çift sol-çift sağ
    2. Üç ayak figürü
    3. Çökme figürü
    4. Dönme figürü
    5. Çapraz yürüme figürü
    6. Çaprazsız sekerek yürüme figürü,
    7. El vurma figürü
    8. Topuk vurma figürü
    9. Diz vurma figürü
    Bu figürleri çoğaltmak mümkündür.
    İkincisi:
    Bölge özelliklerine göre bölgede oynanan oyunlarda görülen ortak figürlerdir.
    1. Üçleme
    2. Halay sallanışı
    3. Omuz sallama-titretme.
    Bu iki özelliğin tamamına yakınını Samsun oyunlarında görmek mümkündür.
    Samsun Mahalli Halk Danslarının Karakteristik Özellikleri
    Samsun ilinde oynanan mahalli halk dansları genellikle kalabalık gruplar halinde
    oynanmaktadır. Eller havada tutularak, eller tutulup dirsekler birleştirilerek, kenetlenerek,
    eller omuza atılarak oynandığı gibi eller tutuşmadan karşılıklı oynanan
    oyunlar da vardır. Ancak bireysel oynanan bir dansa rastlanılmamıştır.
    Çökme figürü, el vurma figürü, çapraz yürüme figürü, topuk vurma ya da ayak
    burnu vurma figürü, ayak savurma figürü, dönme figürü oyunlar içerisinde yer almaktadı
    r.
    Oyunlar genellikle oyuncuların belli bir alan içerisinde dolaşması şeklinde icra
    edilir. Az da olsa düz sıra halinde oynanan oyunlara rastlanılmaktadır (Alafranga).
    Oyunların oynanışında hiçbir zaman daire oluşturulmamaktadır. Oyunlar genellikle
    yavaş başlar, ilerleyen bölümlerde hızlanır.
    Bazı oyunlarda oyuncuların nara attıkları görülmektedir (Sarhoş Barı ve Kabaceviz).
    Karşılama türü Samsun mahalli halk danslarında yaygın bir şekilde omuz sallama
    figürü vardır (Sağır Perde). Erkeklerin omuz sallama figürleri kızlara göre daha
    ağırbaşlı ve diktir.
    Özellikle yurdumuzdaki halay türü oyunların bir özelliği olan ve halayın başında
    olup oyunu yönetenlerin ellerinde bulundurdukları mendil türü aksesuarlar birçok
    Samsun oyununda da bulunmaktadır.
    El ele, kol kola oynanan Samsun mahalli halk dansları; dostluğu, kardeşliği, dayanı
    şmayı, paylaşmayı, saygı ve sevgiyi anlatmaktadırlar. Oyunları oynayanlar kadar
    izleyenler de zevk alırlar. Düğünlerde, bayramlarda ve şenliklerde pek çok insanı
    n, saatlerce ezgilerin verdiği coşku ile neşe içinde bu oyunları, her türlü beğeni
    kaygısından uzak olarak, icra etmesi kadar dayanışmayı artıran bir etkinlik olamaz.

    Tespit edilen Samsun Halk Dansları İsimleri

    Alaçam, Sarıkız, Tombul gelin, Samsun sallaması oyunları, Bafra, Sarıkız ikileme, Demirağa, Zirto, Kabadayı, Kasap, Samsun horonu, Tombul gelin, Rumeli dik horonu, Köroğlu, Kızlar havası, Çarşamba, Çarşamba çiftetellisi, Çarşamba düz oyun havası, Çarşamba karşılaması, Sağır perde, Anadolu çiftetellisi, Karaçalı, Kasap, Kaba ceviz, Alafranga, Gürcü horonu, Salı pazarı, Üçlü horon, Terme, Üçlü horon, Gürcü horonu, Horon kurma, Ladik, Üç ayak, Makinalı, Tamzara, Hoşbilezik, Temurağa, Sarhoşbarı, Sarıkız, Oduncular, Ağam ben yandım, Yelleme, Ladik horonu, Ladik semahı, Vezir köGoogle Page Rankingü, Sarıkız, Oduncular.
     
    Son düzenleme moderatör tarafından: 9 Eki 2012
  4. mataracı61

    mataracı61 Moryağmur Moderatör Yönetim Ekibi

    [​IMG]

    Samsun Halk Oyunları, Samsun Folkloru

    Ortak Oyunlar:

    İsim belirleme çalışmaları sırasında bazı oyunların ortak oyunlar olduğu (Samsunda
    birkaç yerde birden oynandığı) tespit edilmiştir.
    fiöyle ki:
    Kolbastı : Samsun, Bafra, Çarşamba
    Kasap : Samsun, Bafra, Çarşamba
    Samsun Sallaması : Samsun, Alaçam
    Dik Horon : Samsun VezirköGoogle Page Rankingü
    Sarı Kız : Alaçam, Bafra, Ladik, VezirköGoogle Page Rankingü
    Tombul Gelin : Alaçam, Bafra
    Gürcü Horonu : Çarşamba, Terme
    Üçlü Horon : Salı Pazarı, Terme
    Serhoş Barı : Ladik, VezirköGoogle Page Rankingü
    Oduncular : Ladik, VezirköGoogle Page Rankingü
    Sim sim : Havza, Ladik, VezirköGoogle Page Rankingü
    Halkalı : Havza, VezirköGoogle Page Rankingü
    Pıtık : Samsun, Kavak
    Ortak Olmayan Oyunlar:
    SAMSUN : Çoban, Birinci Kına, İkinci Kına, Rençberler oyun havası, Dolama,
    Cimdallı, Naynem, Gelin Havası.
    ALAÇAM : Alaçam Halayı
    BAFRA : İkileme, Rumeli Dik Horonu, Köroğlu, Kızlar Havası, Atlama, Salı-
    nak, Hora, Alay Bey, Genç Osman
    ÇARfiAMBA : Çarşamba Düz Oyun Havası, Çarşamba Karşılaması, Sağır Perde,
    Karaçalı, Alafranga, fiinanay (Oy Kargalar)
    KAVAK : Yamadan Gel Yamadan.
    LADİK : Üç Ayak(Ağır Halay), Makinalı, Ağam Ben Yandım, Yelleme, İki
    Ayak.
    VEZİRKÖGoogle Page RankingÜ: İkileme Halayı, Meşe meşeye benzer.
    HAVZA : Yeni sim sim, Dört Ayak Halayı, Ağırlama-Yeldirme, Havza Çiftetellisi,
    Hasancık.
    Samsun’da Balkan kökenli Türklerin sayısı oldukça yüksektir. Bu nedenle de
    halk danslarımızın çeşitliliğine büyük katkıları olmuştur.

    Kadın Giysileri Çarık, corap, paçalı don, üç etek, önlük, başlık, iç yelek, cepken.

    • Erkek Giysileri Çarık, çorap, şalvar, aba, gömlek, bel kuşağı.

    • Samsun Halk Danslarında kullanılan yöresel çalgılar

    • Bağlama, tambura, cura, zurna, klarinet, kaba davul, davulbaz, tef, cümbüş, kaval.
     

Bu Sayfayı Paylaş